किन साकेला पूजा गरिन्छ ?

किन साकेला पूजा गरिन्छ ?
सारंशमा भन्नु पर्दा हामी किराँतिहारू पित्री र प्राकृति पूजक भएकाले हामीले त्यो बर्ष अन्न बाली सप्रियोस, सह काल होस् अनिकाल नलागोस र रोग व्यधी नलागोस भन्ने पुकार नै हो । सकेला भुमी देव्लाई पूजा गर्नुको प्रमुख उदेश्य एसका अलावा यो हाम्रो जातीय मौलिक पहिचान पनि हो।यो चाडलाई हामी सबैले निरन्तरता दिनु नै हाम्रो किराँत राईको मौलितालाई जीवन्त दिनु पनि हो। 

साकेला सिली भनेको के हो ?
साकेला भनेको मुन्धुमी तन्त्र मन्त्रले उत्खनन गरेको पत्थर या ढुंगा जस्तो देखिने भुमिदेव हो भने, सिली भनेको साधारण भाषामा नाँच हो । तर, किरात राईहरुको मुन्धुमी अर्थ अलिक पृथक छ । सिली भनेको नाँच भए पनि सर्वसाधारणले नाचिने नाँच लाई साकेला सिली भनिन्दैन । किरात राईहरुले नाँच्ने सिली र नाँच भनेको नितान्त पशु पन्छीहरुको नाँच या अनुकरण हो । किरात राईहरुको पौराणिक उत्पति र जीवन शैली समेत उक्त सिलिले बोलेको हुन्छ । यो साकेला सिलीलाई कुनै नृत्य प्रशिक्षकले प्रतिपादन गरेर नाचिने होइन,। 

उदाहरणका लागि सिलिहरु
१ तोयामा खियामा सिली । कपाश छरे देखि कपडा बुनेर ओढे सम्म
२ चासुंग सिली । अन्न बालि बिउ छर्ने देखि भित्र्याउने सम्म
३ बोखामा सिली । पृथ्वीलाई ढोग्ने सिली
४ कोकोले सिली । छेपारो को अनुकरण
५ खासिमा सिली । झिंगा को अनुकरण
६ फुइपा सिली ।बादरको को अनुकरण
७ वापा वाम्मा सिली । कुखुराको भने पोथीको अनुकरण
८ क्रावा सिली । गंगटा को अनुकरण
९ कुप्पामा सिली । उपियाको अनुकरण